Disleksi Nedir?
Disleksi; okuma, yazma, akıl yürütme, dinleme, konuşma ve matematiksel becerilerin kazanılmasında kendini gösteren bir öğrenme bozukluğu olarak tanımlanıyor ve bu rahatsızlıktan muzdariplere ‘dislektik’ , ‘disleksik’ yada ‘disleksili’ tabirleri kullanılıyor. Yunanca kökenli bir sözcük olan disleksi (dyslexia), ‘okuma bozukluğu’ anlamına geliyor.



Amerikan Psikiyatri Birliğinin (APA 2001) tanımına göre özel öğreneme güçlüğü, zekası normal yada normalin üstünde olan bireylerin, standart testlere göre yaş, zeka düzey ve aldığı eğitim göz önünde bulundurulduğunda okuma, matematik ve yazılı anlatım düzeyinin beklenenin önemli ölçüde altında olmasıyla tanısı konulan bir bozukluktur. Okuma bozukluğu (Disleksi), yazılı anlatım bozukluğu (disgrafi), matematik bozukluğu (diskalkuli) alt gruplarını içerir. Bu sorunun çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları kapsamında ele alınması gerektiği belirtilmiştir.

Dislektik olan kişiler, bilgiyi farklı bir biçimde işliyorlar ve bu da sıralama yapma, okuma ve bilgiyi organize etme konularında çeşitli sorunlar yaşanmasına neden oluyor. Bu rahatsızlık motivasyon, dikkat, algılama süreçlerinde oldukça büyük güçlükler çıkarsa da, dislektiklerin çoğunun zeka seviyesinin ortalamanın üzerinde olduğu ve bu kişilerin farklı yeteneklere sahip bulundukları gözlenmekte. Nörolojik farklılıklar ve öğrenme sırasında beynin farklı işleyişi, dislektiklere üç boyutlu düşünme, mekânsal muhakeme, görsel kavrayış kabiliyeti kazandırıyor. Bu da kendilerine problem çözmede ve üretken düşünmede sıra dışı bakış açıları sunuyor.

Disleksi ne değildir



Disleksi nin ne olmadığını da izah etmek konunun daha iyi kavranmasını sağlayacaktır.

Disleksi bir zihinsel engel değildir. Bir hastalık değildir. Görme işitme duyu organı, duyusal ve davranış bozuklukları nedeniyle öğrenemeyen öğrenci değildir.

Milli Eğitim Bakanlığının 1990 yılındaki tanımına göre “ÖÖG olan, gerek zeka düzeyi yönünden ayrıcalığı olmamakla beraber yetiştiği çevrenin maddi ve kültürel yetersizliği yüzünden eğitim ve öğretim için ilgileri, tecrübeleri bulunmayan veya organik ve fonksiyonel sebeplere bağlı özel nitelikte ablama, anlatma, okuma, yazma, çizme, tanıma ve kavramlaştırmada güçlükleri olan çocuklardır.”

Dünya Nöroloji Federasyonu (World Federation of Neurology) 1970 te gelişimsel disleksiyi “Konvansiyonel yönergeler, eterli zeka ve sosyokültürel olanaklara rağmen okumayı öğrenme zorluğu biçiminde kendini gösteren bir bozukluk” olarak tanımlamıştır.

ABD Ulusal Öğrenme Bozukluğu Birleşik Komitesi (NJCLD) tarafından 1988 yılında şöyle bir tanım yapılmıştır. “Öğrenme bozukluğu genel bir terimdir ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ile matematik yeteneklerin kazanılmasında ve kullanılmasında önemli güçlüklerle kendini gösteren heterojen bir bozukluk grubudur”