ÇOBANKAYA (ŞUHUT) :
Çobankaya köyü, eski adı ile Şuhut Ilgın'ın 17 Km kuzey doğusunda, Karadağ, Bağtepesi ve Gavurdağ'ı arasında düz ve kıraç bir arazi üzerinde kurulmuş 124 haneli, 364 nüfuslu bir köyümüzdür. Köyün tarihi hakkında kesin bilgiler bulunmamasına rağmen, çevrenin en eski köylerinde biridir. Yalburt yaylası ve Hitit yazılı kayaları eski adı Şuhut olan köyün 8 Km kuzeyindedir. Köyde hayvancılığın yaygın olması ve bölgenin kayalık dağlarla çevrili olması nedeniyle 1967 yılında köyün adı Çobankaya olarak değiştirilmiştir. Rivayete göre, Osmanlı döneminde bu köyde bir Yörük beyliği vardır. Askere gidecek yöre gençlerinin Şuhut Beyliğine gelerek “Ak-Kara” çektikleri, “Ak” çekenin o dönem için askere gitmediği anlatılmaktadır.
Yalburt, Ağıllar, Armudun Burnu, Vahit'in kuyu mevkiindeki eski mezarlık, köyün güneyinde Gavur mezarları köyün ören yerleridir. Ayrıca köy içindeki Hüyük tepesi Sit alanıdır. Yalburt, Hüyük tepesi ve Boztepe'deki Hüyük bir üçgen oluşturmaktadır. Eski zamanlarda bölgenin bu konumu sayesinde, Karaköy'deki Çetminin Kale, Ağlar Köyü ve Ilgın arasında ateşle haberleşme gerçekleştirildiği rivayet edilmektedir. Toprak damlı geniş avlusu bulunan evlerde yaşayan halkın geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. 35000 dekar merası vardır. Köyde üretilen süt, Sütçülere satılmaktadır. Ayrıca üretilen peynir, Ilgın pazarında satılır ve aile içinde tüketilir. Hayvancılığın gelişmesi için 1 boğa damı ve 3 adet köy boğası vardır. 40000 dekar ekilir arazisi vardır. Kıraçtır. Buğday, arpa, nohut, kimyon mercimek üretilir. Az miktarda özel çabalarla kuyu suları ile Şeker pancarı üretilir.
Çobankaya köyün'de 80 traktör, 2 kamyonet, 2 minibüs, 50 özel otomobil vardır. Köy konağı, ziraat grup teknisyenliği binası, selektör binası bulunan köyde Çevre Bakanlığının katkılarıyla yapılan tuvalet mevcuttur. Ayrıca kapatılmış 2 mermer ocağı vardır. Aktaş mevkiinde çıkarılan camın ham maddesi işlenmek üzere fabrikalara taşınmaktadır. 2 sınıflı 2 lojmanı olan bir okulu, bir öğretmeni, bir camii, bir imam, bir imam evi vardır. Yukarı mahalle, Aşağı mahalle ve Karadağ mahallesinde yaşayan sülale isimlerinden bazıları; Kara İmamlar, Yavaşlar, Dervişler, Karafatılar, Ali Babalar, Kara Bacaklar, Güloğulları ve Kara İbrahimlerdir. Uzman Dr. Mahmut AY, Müh. Adem HASRET, Doç. Osman DUR köyün yetiştirdiği kişilerden bazıları Arazi yapısı, fazla engebeli değildir ve kıraçtır.
Erozyonun önlenmesi ve çevrenin güzelliği açısından ağaçlandırma çalışmaları mutlaka yapılmalıdır. İçme suyu Yalburt'tan ve 2 Km kuzeyde Bağ tepesi mevkiinde Köy Hizmetlerinin1986 yılında açtığı sontaj kuyusundan dalgıç pompa ile depoya alınarak kapalı şebeke evlere dağıtılmaktadır. Hayvanların sulanması için her evde sontaj suyu mevcuttur.
Köyün Sorunları: Hitit yazılı kayalarının bulunduğu Sit alanına giden 8 Km'lik yolun asfaltlanması, Sağlık Ocağı ve Ziraat Grup Teknisyenliğinin personelinin tamamlanması. Arazilerin sulu tarıma geçirilmesi, Merkez köy olması nedeniyle ilköğretim 2. kademeyi kapsayacak şekilde bir ilköğretim okulunun açılması.
Çobankaya köyü ile ilgili daha fazla bilgi için Ilgın Çobankaya Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği web sitesi adresi www.ilgincobankaya.org.tr


Kaynaklar:
Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları