AĞALAR :
İlçemizin 7 Km doğusunda düz ve verimli bir arazi üzerinde kurulmuş 180 haneli 800 nüfuslu bir köyümüzdür. Köy, rivayete göre adını bu bölgeye yerleşen 3 “Ağa” dan almıştır. Köy halkı, Bozkır, Balkı, Çiğil, Atlantı ve çevre Köylerden oluşmuştur. İlk yerleşim yeri 3 Ağa'nın yerleş-diği şimdiki köyün 1 km doğusunda Yeniköy üstü mevkiisidir. Köyün tarihi hakkında kesin bilgiler yoktur. Ağalar Köyü sınırları içerisinde, kum ocaklarındaki çalışmalarda ele geçen üzerinde yazı ve resimler bulunan lahitler(Kaya mezarları) Ilgın belediyesi itfaiye bahçesinde bulunmaktadır. Bölgenin eski bir yerleşim yeri olduğunu belgeleyen tarihi eserlerden bazılarının da Akşehir müzesinde sergilendiği köy halkı tarafından anlatılmaktadır.
Bulcuk ve Saraycık bağları tarafından Antalya'ya kadar uzanan tarihi Tuz yolu bu köyümüzden geçmektedir. 2 derslikli okul, 2 öğretmen, 1 camii, 1 imam, 1 imam evi bulunan köyde PTT santrali ve 170 telefon abonesi, köy konağı, selöktör binası vardır. Tek katlı, çoğunlu toprak damlı, avlusu dar evlerde yaşayan halkın geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Süt inekçiliği gelişmiş durumda olan köyde 600 büyükbaş hayvan ve 2 köy boğası vardır. Üretilen sütler satılmakta, bir kısmı da kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar peynir ve yoğurt yapımında kullanılmaktadır. Süt sağımı modern sağma makineleriyle yapılmaktadır. 15000 dekar verimli bir araziye sahip olan köyümüzde; Ilgın Ovası Pompaj Sulama Birliğinin üyesi olarak sulu tarım yapılmaktadır. 5000 dekar mera arazisi olan köyde 100 civarında traktör, 1 kamyon, 3 saman ve balya makinesi, 4 pancar söküm makinesi bulunmaktadır. Ekonomik yönden kendi kendine yeten köylerimizden biri de Ağalardır.
Dışarıya göç çok azdır. Köyün 2 yaylası vardır. Yaylada sürekli kalınmakta ve hayvancılık yapılmaktadır. Harmanyeri mevkiinde yeni besi damları yapılmakta olup, genç nesil besiciliğe bu bölgeye taşımaya çalışmaktadırlar. Köylülerin anlattıklarına göre; aynı mevkide 1970'li yıllarda şifalı olduğuna sanılan kükürtlü bir maden suyu çıkmakta idi. Çevre il ve ilçelerden gelen ziyaretçiler bu suyun çevresinde bir çadır köy oluştururlardı. Kendiliğinden çıkmakta olan bu içmece şimdi kaybolmuş durumdadır. Yeniden araştırılarak ortaya çıkarılması köyümüz ve ilçemiz için yararlı olacaktır. Köy odası geleneği yavaş yavaş kaybolmakla birlikte Bekirağaların oda, Hacıların oda ve Hatıpların oda bu geleneği sürdürmeye çalışmaktadır. Köyde yaşayan sülale isimlerinden bazıları Atlantılı oğulları, Hacılar, Hacı Ömerler, Göçmenler ve Çiğillilerdir. Köyde okuma oranı düşüktür. Dr. Fahrettin TANIR, Ecz. Abdülkadir GÜRBÜZ ve Abdülbaki YILMAZ, Müh. Ali DOĞAN, Av. Mustafa AYDIN, TBMM Danışmanlarından Mustafa ÇİFTÇİ Ağalar köyünün yetiştirdiği kişilerden bazılarıdır.
Beykonak'tan gelen içme suyu kapalı şebeke evler dağıtılıyor ise de yetersizdir. Kanalizasyon teşkilatının yapılması, okulun tamir edilerek düzenlenmesi, Sağlık evi ve arazinin toplulaştırılması köyün önemli sorunlarındandır.



Kaynaklar:
Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları