Normalde vücuda zararı dokunmayacak maddelere, bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle alerji olur.

Alerji çok değişik şekillerde belirti verebilir.

  • Sık görülen üşütme tablosu, hastalığın 1-2 hafta sürmesi, ya da burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, sık boğazı temizleme gibi belirtilerin her yıl aynı zamanda ortaya çıkması.
  • Burun silmek, burun çekmek, geniz temizlemek, gözlerde sulanma.
  • Ağız ve boğazda kaşıntı, karıncalanma hissi.
  • Öksürük, ötme, solunum zorluğu ve diğer solunum problemleri.
  • Açıklanamayan ishal nöbetleri, karın ağrısı ve diğer barsak sorunları.
Nedeni nedir?

Çocuklarda alerji etkenleriyle sık ve erken karşılaşma alerjinin gelişmesini körükler. Alerji yapabilecek (alerjenler) maddeler solunum yoluyla, yemekle, ilaç ya da böcek yoluyla kana zerk edilerek, ya da deriye temas yoluyla vücuda etki ederler. Alerjiler aileseldir. Annebabadan birinin alerjisi olması bebeğin alerji riskini arttırır.

Sık görülen allerjenler:

  • Polen (ağaç, çimen)
  • Küf
  • Ev tozu akarları
  • Köpek tüyü ve tükrüğü (kedi, tavşan gbi tüylü hayvanlar)
  • Endüstriyel kimyasal maddeler
  • Bazı besin ve ilaçlar (inek sütü, yumurta, fıstık, soya, buğday, mısır)
  • Böcek sokmasıyla alınan zehirler
  • Latex içeren giysiler, oyuncaklar, balonlar, çorap lastiği, vb
Sık görülen alerjiler:

Astım

  • Etken: sigara, viral enfeksiyonlar, polen, küf, ev tozu akarı, tüylü hayvanlar, soğuk hava, ani hava değişiklikleri, egzersiz, ve stres.
  • Belirtiler: öksürük, ötme, solunum zorlğu, aktivite ve zorlanmayla öksürük, göğüste sıkışıklık.
Saman nezlesi
  • Etken: ağaçlardan gelen polen, çimen,veya otlar.
  • Belirtiler: burun tıkanıklığı, hapşırma, burun akıntısı, ağızdan nefes almak, burun kaşıntısı, göz altında kızarıklık, şişlik.
Besin alerjisi
  • Etken: Sıklıkla fıstık, yumurta, süt, fındık, saya, buğday, bezelye, balık ve karides vb deniz hayvanları.
  • Belirtiler: Kusma, diare, döküntü, egzema, hırıltılı solunum.
Egzema (atopik dermatit)
  • Etken: Bazen besin alerjileriyle artan, bazen de allerjenler, terleme, tahriş edici maddelerle ortaya çıkan durumda.
  • Belirtiler: Dirsek içlerinde, boyun ve bacak katlarında görülen kuru, kızarık kaşıntılı döküntü. Bebeklerde yanaklarda, kulak arkasında ve bacaklarda uylukta.
Ürtiker
  • Etken: Bazı yiyecekler, viral enfeksiyonlar ve ilaçlarla (aspirin, penisilin veya sulfa) oluşan kırmızı halka şeklinde döküntülerdir.
  • Belirtiler: Etrafları daha soluk olan yuvarlak kırmızı döküntüdür.. Değişik vücut kısımlarında olabilir ve yer değiştirebilirler.
Kontakt dermatit
  • Etken: Kozmetikler, parfüm, ev deterjanları,
  • Belirtiler: kırmızı, kaşıntılı, kabarıklıklara neden olabilir. Allerjenle temasla artar.
Alerji ilk ne zaman çıkar?

Bazı çocuklarda bebeklikte, bazılarında da ergenlikten sonra ortaya çıkabilir. Egzemanın erken belirtiler ilk yıllarda çıkar. Astım, saman nezlesi olan çocuklar anaokulunda ya da ilk okul yıllarında belirti verirler. Ergenlikte belirtiler azalabilir. Erişkin yıllarında da devam edebilir.

İlaç tedavisi yararlı mı?

Alerji ve astımın tedavisinde kullanılan birçok ilaç vardır. Antihistaminikler, dekonjestan, kortizon ve türevleri ve immunoterapi denen aşılama tedavisi doktorunuzun önerisiyle kullanılabilir. Yan etkileri konusunda doktorunuzdan bilgi almayı unutmamalısınız. Belirtiler geçmez, yan etkileri okul, uyku gibi aktiviteleri engellerse, doktorunuzu arayın.

SÜT alerjisi:
Gerçek süt alerjisi 1/100 sıklığında görülür.
Süt alerjisinden şüpheleniyorsanız, doktorunuzla konuşun, ailede alerji hikayesi olup olmadığından bahsedin.
Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde mutlaka doktorunuza haber verin.

  • Solunum zorluğu
  • Morarma
  • Soluk ve halsiz
  • Başta ve boyunda şişme
  • Kanlı ishal
Süt alerjisini önlemenin en iyi yolu, bebeği olabildiğince uzun süre annesütüyle beslemektir. Annesütü alanların çok azında süt alerjisi gelişir. Ek gıdalara geçildiğinde her yeni besini 1-2 hafta aralarla tanıştırmalı ve alerji belirtilerine dikkat etmelisiniz.
Kaynak: Amerikan Pediatri Akademisi.
Hazırlayan: Dr. Pınar DAYANIKLI - Aralık 2003
Amerikan Hastanesi Pediatri Bölüm Başkanı