Olağan bir hayat nasıl hastalığa dönüştürülür. İçimizdeki ölüm, yaşlanma ve hastalık korkularını kaşıyan 500 milyar dolarlık sektör bize hastalıkları nasıl satıyorlar?
Dr. Ahmet Rasim Küçükusta'nın yazısı
İlaç endüstrisinin 'ne pahasına olursa olsun daha fazla ilaç satma ve daha fazla kar etme' hedefiyle yaptıkları oyunlar, dalavereler, çevirdikleri fırıldaklar gazetelerde sıkça yer alıyor.
Henüz geçen gün, kanser tedavisinde kullanılan bir ilacın ödeme kapsamı dışına alınmasıyla, rezil bir oyun daha ortaya çıktı. Meğerse, daha önce de SSK' yı 'çarptığı' iddiasıyla mahkemelik olan 'gözü dönmüş firma' 5 ampullük kutuları devlete, utanmadan, sıkılmadan 10 ampullük kutu fiyatına satmıştı.
İşte, tam da bugünlerde Satılık Hastalıklar adını taşıyan ve okuduğunuzda ''Bu kadar da olmaz, sağlıklı insanlar üzerinde bu kadar da oyun oynanmaz'' diyeceğiniz bir kitap çıktı.
Ray Moynihan ve Alan Cassels tarafından kaleme alınan ve hayykitap tarafından yayınlanan, ilaç endüstrisinde dönen dolapları gözler önüne seren bu eseri tüm doktorlar, eczacılar, hatta ilaç kullanan herkes mutlaka okumalı.

ENDÜSTRİSİNİN İÇ YÜZÜ
Bugün, dünyanın en büyük ilaç şirketlerinin pazarlama stratejileri saldırgan bir biçimde sağlıklı ve iyi durumdaki insanları hedefliyor. Günlük hayatın olağan iniş çıkışları sinir rahatsızlıkları oldu; genel şikayetler korkutucu hastalıklara dönüştürüldü ve gittikçe daha fazla sağlıklı insan hastaya çevrildi. İçimizdeki ölüm, yaşlanma ve hastalık korkularını kaşıyan 500 milyar dolarlık ilaç endüstrisi, yaptığı promosyon kampanyalarıyla insan olmanın anlamını değiştiriyor. Hayat kurtarıp acıları azalttıkları için alkışlanabilecek ilaç devleri, artık sadece hasta insanlara ilaç satmakla tatmin olmuyor.
Bir yanda kuvvetli bir tedaviden fayda görebilecek, gerçekten ciddi bir biçimde hastalık acısı çeken veya çok yüksek risk taşıyan insanlar var. Diğer yanda ise göreceli olarak daha sağlıklı insanlar, kendilerine hastalık damgası vurulup ilaç yazıldığında büyük sakıncalara, aşırı derecede yüksek maliyetlere ve zaman zaman ölümcül olabilecek yan etkilere katlanmak zorunda kalıyorlar. Bu geniş saha, onmilyarlarca insanlık yeni potansiyel hastalıklar pazarını oluşturuyor. Bu pazar ise, ilaç endüstrisinin milyar dolarlık promosyon bütçelerinin ana hedefi.

SEVİYELİ İLİŞKİ
Bir araştırmacının açık yüreklilikle belirttiği gibi, hekimlerle ilaç endüstrisi arasındaki ilişki artık 'bir yaşam biçimi' halini aldı. Bu iç içelik, hastane çalışanları ve stajyerler için bedava pizzayla başlar, ondan sonra da hiç bitmez. ABD'li doktorlar eğitim hastanelerinden mezun olup uzmanlık alanlarında çalışmaya başladıklarında her gün karşılarına çıkacak seksen bin kişilik güçlü bir ilaç satış temsilcisi ordusu, yüzlerinde bir gülümseme, ellerinde sıcak çörekler, en yeni ilaçlar ve en son hastalıklar hakkında dostane tavsiyeler ile kendilerini beklemektedir. Bu ilişkileri araştıranlara göre bu adımlar, endüstri ile doktorlar arasında ömür boyu sürecek bir ilişkinin temelleridir.

HERKES OKUMALI
''Satılık Hastalıklar'' kitabının amacı, adı zaten kirlenmiş ilaç endüstrisini veya bu endüstrinin birçok değerli ürününü karalamak değil. Amaç, dışarıdaki saygın meslektaşları gibi güvenilir ve etkin tedavi yöntemleri bulmaya çalışan, ilaç şirketlerinin dürüst ve prensipli çalışanlarını kötülemek de değil. Tam tersine, planımız ilaç pazarını genişletebilmek adına endüstri tarafından kurulmuş promosyon makinesinin, olağan hayatı nasıl da hastalıklara dönüştürdüğünü deşifre etmek.